Honden communiceren voortdurend met hun hele lichaam: van oren en ogen tot staart en houding. Ze laten ons zien wanneer ze zich blij, ontspannen, onzeker of juist gespannen voelen.
Veel baasjes denken hun hond goed te begrijpen, en vaak klopt dat ook. Toch is hondentaal subtieler dan het lijkt. Signalen worden regelmatig verkeerd geïnterpreteerd, waardoor miscommunicatie kan ontstaan, met stress en soms zelfs bijtincidenten als gevolg. Het is dus essentieel dat je de signalen van jouw hond correct leert lezen.
Met wat oefening kun je leren om deze signalen steeds beter te herkennen. En hoe beter jij je hond begrijpt, hoe sterker jullie band wordt.
Hondengedrag bestaat uit duidelijke, maar ook subtiele, minder duidelijke signalen. Hieronder ontdek je de meest voorkomende emoties en wat je hond daarmee probeert te zeggen.
1
Blij en ontspannen
Een blije hond straalt ontspanning en verbondenheid uit. De lichaamstaal is los, de ogen zijn zacht, de oren in een neutrale positie en de houding is ontspannen.
Wat je hond probeert te zeggen: “Ik voel me veilig en ben blij dat ik bij je ben.”
2
Speels gedrag
Speels gedrag is vaak duidelijk herkenbaar. De hond maakt zich enthousiast, beweegt soepel en kan een speelboog maken: voorpoten naar voren, borst laag en het achterwerk omhoog. De bek staat vaak open met een ontspannen tong en de staart beweegt vrolijk.
Deze uitnodiging om te spelen kan ook gepaard gaan met opgewekt geblaf en zo nu en dan een bijtjes voor honden die nog niet goed zijn opgeleid rond mensen.
Wat je hond probeert te zeggen: “Kom spelen! Dit is leuk, doe je mee?”
3
Wantrouwend
Wanneer een hond iets niet goed kan inschatten, wordt hij alerter. Je ziet dan vaak een stille observatiehouding, waarbij de hond de situatie probeert te beoordelen. De hond kijkt argwanend en heeft zijn oren plat tegen zijn kop.
Wat je hond probeert te zeggen: “Ik ben niet zeker wat dit betekent, ik kijk het even aan. Geef me wat tijd om de situatie te beoordelen.”
4
Onzeker
Nee, je hond is niet moe! Onzekerheid uit zich vaak in signalen zoals gapen, wegkijken of zich even afsluiten van de situatie. Dit is geen vermoeidheid, maar spanning. Gapen is dan een manier om te kalmeren.
Wat je hond probeert te zeggen: “Ik voel me niet helemaal comfortabel en probeer te begrijpen wat er gebeurt. Stuur mij alsjeblieft duidelijke signalen, zodat ik weet wat er aan de hand is.”
5
Gestrest
Stress kan zich uiten in herhalend gedrag zoals lippen likken (ook wel tongelen genoemd), ijsberen, onrustig bewegen of hijgen zonder dat de hond zich heeft ingespannen. De hond probeert hiermee zijn spanning te verlagen.
Wat je hond probeert te zeggen: “Ik vind deze situatie lastig en probeer mezelf te kalmeren. Stuur mij alsjeblieft duidelijke signalen dat alles in orde is en ik zal ontspannen!”
Welke situaties stressvol kunnen zijn voor honden, lees je hier: de meest voorkomende stressvolle situaties
6
Ijsberen
Een hond die ijsbeert, loopt rusteloos heen en weer. Dit gedrag ontstaat vaak wanneer de hond spanning ervaart en geen uitweg ziet.
Wat je hond probeert te zeggen: “Ik begrijp niet wat er gebeurt. Ik voel dat er iets mis is, dus ik kan me niet ontspannen."
7
Nerveus/ waakzaam
Een nerveuze hond is alert en gespannen. Het lichaam wordt stijver, de aandacht scherper en de hond scant voortdurend de omgeving.
Wat je hond probeert te zeggen: “Ik vertrouw deze situatie niet en ben op mijn hoede. Ik moet bepalen of er een dreiging is of dat er actie moet worden ondernomen. Geef me wat tijd om dingen uit te werken, en raak me alsjeblieft niet aan, omdat ik hierdoor kan schrikken en defensief kan reageren.”
8
(Conflict)vermijdend gedrag
Een hond die (conflict)vermijdend gedrag vertoont kan met meerdere signalen laten merken dat hij de situatie spannend vindt en deze wilt ontlopen. Veelvoorkomende signalen zijn: bezorgd kijken, vaak met een frons, staart tussen de benen, lichaam wegdraaien van de situatie, 1 poot omhoog heffen klaar om te vertrekken.
Wat je hond probeert te zeggen: "Ik voel me angstig en wil hier graag wegkomen. Forceer me alsjeblieft niet om in deze situatie te blijven, anders kan ik bijten omdat ik me rot voel."
9
Wegkijken
Wegkijken is een subtiel maar belangrijk kalmerend signaal. De hond vermijdt oogcontact om spanning te verminderen en jou te laten weten dat hij geen zin heeft in hetgeen je van hem vraagt. Honden doen dit vaak wanneer ze geen zin hebben om te knuffelen of geaaid te worden (door kinderen).
Wat je hond probeert te zeggen: "Ik weet dat je er bent, maar ik vraag je om mij niet te benaderen. Dring alsjeblieft niet aan, ik ben niet blij om hier op dit moment te zijn."
10
Bang
Een bange hond probeert zich zo klein mogelijk te maken. De houding is laag met vaak een gebogen rug, oren liggen plat en de staart is vaak ingetrokken. Soms bevriest de hond volledig, begint te trillen of zoekt een schuilplek.
Wat je hond probeert te zeggen: “Ik ben bang en wil dat dit stopt. Probeer mij alsjeblieft niet aan te raken of te troosten, ik ben te bang om elke interactie op dit moment te verwelkomen. Geef me ruimte. Je houding ten opzichte van deze enge situatie zal me geruststellen en troosten."
11
Verdediging vanuit angst
Wanneer angst toeneemt en de hond zich bedreigd voelt, kan hij defensief reageren. Dit kan zich uiten in terugtrekken, grommen, blaffen of zelfs bijten. De waarschuwende signalen zijn duidelijk.
Wat je hond probeert te zeggen: “Plotselinge bewegingen of geluiden kunnen mij doen blaffen of me doen terugtrekken onder een tafel of bank, om te proberen mezelf veilig te voelen. Maar als je erop staat om mij te benaderen, word ik misschien agressief (door angst) en bijt. Blijf alsjeblieft weg. Geef mij geen aandacht, zelfs als je het goed bedoelt!"
12
Agressief
Agressie is meestal een laatste waarschuwingssignaal en gemakkelijk om te zien. De hond maakt zich groot, heeft een stijve houding en zal zich fixeren. Hij heeft ontblote tanden en kan grommen of happen om afstand te creëren. Wanneer hij een poot omhoog heft, betekent dit dat hij klaar is om aan te vallen.
Wat je hond probeert te zeggen: "Blijf van mij weg, anders zal ik je bijten. Ik waarschuw je!"
Dus wees voorzichtig en benader NOOIT een hond in zo'n staat. Zorg ook dat je geen plotselinge beweging maakt.